Δελτίο Τύπου: 1104 – Αθήνα, 30/4/2026. Το ΠΑΚΟΕ καταγγέλλει τη σοβαρή ρύπανση στη λίμνη Παμβώτιδα και την αδράνεια των αρμόδιων αρχών παρά τα ευρήματά του. Τονίζει την ανάγκη για άμεση διερεύνηση και λήψη ουσιαστικών μέτρων προστασίας για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία.
Το ΠΑΚΟΕ στην 47χρονη λειτουργία του έχει πραγματοποιήσει χιλιάδες έρευνες σε όλη την επικράτεια. Μία από αυτές ήταν και το 2008 μετά από καταγγελία κατοίκων.
Η ερευνά που πραγματοποίησε το ΠΑΚΟΕ ήταν στο Οικοσύστημα των Ιωαννίνων και ιδιαίτερα στην λίμνη Παμβώτιδα. (βλ. Δ.Τ. 544 / 19-9-2008)
Σε αυτή την έρευνα είχαν διαπιστωθεί υψηλές τιμές μικροβιακού φορτίου, υψηλές τιμές εξασθενούς χρωμίου και υψηλές τιμές COD. Τα αποτελέσματα τα είχαμε στείλει στον περιφερειάρχη, αλλά το αποτέλεσμα ήταν μηδέν.
Από την μια η ΔΕΗ με τα απόβλητα της, από την άλλη οι αποχετεύσεις των σπιτιών στα νερά της λίμνης και τελευταίο και χειρότερο πρόβλημα είναι, η επιχωμάτωση – μπάζωμα – στην λίμνη των Ιωαννίνων (Παμβώτιδα).
Δυστυχώς μετά από 17 χρόνια επιβεβαιωνόμαστε, με τα πρόσφατα γεγονότα που παραθέτουμε.
Ελλάδα το μεγαλείο σου.
Όταν νεκρά ψάρια εντοπίζονται στην επιφάνεια και τα αίτια παραμένουν άγνωστα, το ζήτημα δεν είναι απλώς περιβαλλοντικό – είναι ζήτημα δημόσιας υγείας, διαχείρισης και ευθύνης. Πόσο ακόμα θα περιμένουν οι πολίτες για σαφείς απαντήσεις και ουσιαστικά μέτρα προστασίας;
Ανησυχητικές εικόνες στη λίμνη
Το τελευταίο διάστημα, κάτοικοι και επισκέπτες της περιοχής γίνονται μάρτυρες μιας ιδιαίτερα ανησυχητικής εικόνας: νεκρά ψάρια επιπλέουν στη λίμνη Παμβώτιδα, προκαλώντας εύλογη ανησυχία. Το φαινόμενο δεν αφορά μεμονωμένα περιστατικά, αλλά παρουσιάζει επαναληπτικότητα, επιβαρύνοντας την ήδη ευαίσθητη ισορροπία του οικοσυστήματος.
Η λίμνη, που αποτελεί σημαντικό φυσικό πόρο και πόλο έλξης για την περιοχή, βρίσκεται στο επίκεντρο μιας κατάστασης που χρήζει άμεσης και διαφανούς διερεύνησης. Οι εικόνες αυτές δεν επηρεάζουν μόνο το περιβάλλον, αλλά και την καθημερινότητα των πολιτών, την τοπική οικονομία και την αίσθηση ασφάλειας.
Δειγματοληψίες και επιστημονική διερεύνηση
Απέναντι στο φαινόμενο, ενεργοποιήθηκαν οι αρμόδιες αρχές. Κλιμάκιο της Μονάδας Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών Ηπείρου, σε συνεργασία με άλλους φορείς, προχώρησε στη συλλογή δειγμάτων ψαριών. Τα δείγματα αυτά αναμένεται να υποβληθούν σε εξειδικευμένες εργαστηριακές και τοξικολογικές αναλύσεις, προκειμένου να εντοπιστούν τα ακριβή αίτια.
Παράλληλα, υπήρξε επικοινωνία με τον αρμόδιο οργανισμό για το φυσικό περιβάλλον και πραγματοποιήθηκαν αυτοψίες στην περιοχή. Στη διαδικασία εμπλέκονται επίσης η τοπική αυτοδιοίκηση, η Περιφέρεια, ακαδημαϊκά ιδρύματα και ερευνητικοί φορείς, σε μια προσπάθεια συντονισμού.
Ωστόσο, παρά την κινητοποίηση, τα αποτελέσματα των αναλύσεων δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί. Το γεγονός αυτό αφήνει ένα σημαντικό κενό ενημέρωσης, τη στιγμή που το πρόβλημα είναι ήδη ορατό και εξελίσσεται.
Πιθανές αιτίες – αλλά χωρίς επιβεβαίωση
Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για φαινόμενο που αφορά συγκεκριμένο είδος ψαριού, γνωστό ως «πεταλούδα». Υποστηρίζεται ότι ενδέχεται να σχετίζεται με κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούν κατά την περίοδο αναπαραγωγής.
Ωστόσο, αυτές οι εκτιμήσεις παραμένουν σε επίπεδο υποθέσεων. Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής επιβεβαιωμένη επιστημονική εξήγηση που να εξηγεί πλήρως την έκταση και τη συχνότητα του φαινομένου. Και εδώ τίθεται ένα κρίσιμο ερώτημα: είναι επαρκές να αποδίδεται ένα τέτοιο φαινόμενο σε «πιθανές» φυσικές αιτίες χωρίς σαφή τεκμηρίωση, όταν διακυβεύεται η υγεία ενός ολόκληρου οικοσυστήματος;
Απομάκρυνση νεκρών ψαριών και ζητήματα υγείας
Για την άμεση αντιμετώπιση των συνεπειών, κινητοποιήθηκε ο Αλιευτικός Συνεταιρισμός Νήσου, ο οποίος ανέλαβε την απομάκρυνση των νεκρών ψαριών από τη λίμνη. Στόχος της ενέργειας αυτής ήταν η προστασία της δημόσιας υγείας και η διατήρηση της εικόνας της περιοχής.
Ωστόσο, η διαδικασία αυτή εγείρει σοβαρά ερωτήματα. Η απομάκρυνση των νεκρών ψαριών πραγματοποιείται κυρίως από ντόπιους ψαράδες, γεγονός που δημιουργεί ανησυχίες σχετικά με την ασφάλεια και την προστασία τους. Υπάρχει σαφές και εφαρμοζόμενο υγειονομικό πρωτόκολλο; Διασφαλίζεται ότι όσοι εμπλέκονται δεν εκτίθενται σε πιθανούς κινδύνους;
Η απουσία σαφών απαντήσεων εντείνει την ανησυχία και αναδεικνύει την ανάγκη για οργανωμένη και επιστημονικά τεκμηριωμένη διαχείριση.
Καθυστερήσεις και ελλείψεις στην αντιμετώπιση
Την ίδια στιγμή, διατυπώνονται έντονες επισημάνσεις για καθυστερήσεις και ελλείψεις στη διαχείριση της κατάστασης. Αναφέρεται ότι, παρά την ύπαρξη αρμόδιων υπηρεσιών και επιστημονικών φορέων, δεν υπάρχει ακόμη σαφής απάντηση για τα αίτια του φαινομένου.
Επιπλέον, επισημαίνεται ότι τα μέτρα που έχουν ληφθεί δεν επαρκούν, καθώς νεκρά ψάρια εξακολουθούν να παραμένουν στην επιφάνεια της λίμνης. Αυτό όχι μόνο επιβαρύνει την περιβαλλοντική κατάσταση, αλλά ενισχύει και την αρνητική εικόνα της περιοχής.
Η έλλειψη εξοπλισμού και προσωπικού για την αποτελεσματική διαχείριση της λίμνης αποτελεί επίσης ένα κρίσιμο ζήτημα. Όταν ένα προστατευόμενο οικοσύστημα δεν διαθέτει τα απαραίτητα μέσα για την προστασία του, τότε τίθεται θέμα προτεραιοτήτων και σχεδιασμού.
Πρόσθετα περιστατικά εντείνουν την ανησυχία
Σαν να μην έφταναν τα νεκρά ψάρια, καταγράφηκε πρόσφατα και η παρουσία νεκρής πάπιας στην επιφάνεια της λίμνης. Το περιστατικό αυτό προστίθεται σε μια ήδη επιβαρυμένη εικόνα, ενισχύοντας την ανησυχία για την κατάσταση της βιοποικιλότητας.
Η εμφάνιση νεκρών οργανισμών διαφορετικών ειδών δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποσπασματικά. Αντίθετα, απαιτεί συνολική αξιολόγηση των συνθηκών που επικρατούν στο οικοσύστημα.
Χρηστικές πληροφορίες για τους πολίτες
Μέχρι την ολοκλήρωση της επιστημονικής διερεύνησης, οι πολίτες καλούνται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί:
- Να αποφεύγουν την επαφή με νεκρά ψάρια ή άλλα ζώα που εντοπίζονται στη λίμνη
- Να μην καταναλώνουν ψάρια από τη λίμνη εφόσον δεν υπάρχει επίσημη και σαφής ενημέρωση για την ασφάλειά τους
- Να ενημερώνουν τις αρμόδιες αρχές σε περίπτωση που εντοπίζουν νεκρούς οργανισμούς
- Να αποφεύγουν δραστηριότητες που ενδέχεται να τους εκθέσουν σε πιθανούς κινδύνους
Η πρόληψη αποτελεί βασικό μέτρο προστασίας, ιδιαίτερα όταν τα αίτια ενός φαινομένου δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί.
Αναγκαία η διαφάνεια και η άμεση ενημέρωση
Ο δήμος διαβεβαιώνει ότι θα υπάρξει πλήρης ενημέρωση των πολιτών μόλις ολοκληρωθούν οι αναλύσεις. Ωστόσο, η καθυστέρηση στην παροχή σαφών στοιχείων δημιουργεί εύλογη δυσπιστία.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, η διαφάνεια και η ταχύτητα στην ενημέρωση δεν είναι απλώς επιθυμητές, αλλά είναι απαραίτητες. Οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν τι συμβαίνει στο περιβάλλον τους, ιδιαίτερα όταν αυτό συνδέεται με την υγεία και την ποιότητα ζωής τους.
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει
Η εικόνα της λίμνης Παμβώτιδας σήμερα εγείρει ένα βασικό ερώτημα που δεν μπορεί να αγνοηθεί: πώς είναι δυνατόν ένα προστατευόμενο οικοσύστημα να εμφανίζει τέτοια φαινόμενα χωρίς να υπάρχουν άμεσες, σαφείς και τεκμηριωμένες απαντήσεις;
Η διερεύνηση των αιτίων πρέπει να ολοκληρωθεί άμεσα, αλλά το ίδιο άμεσα πρέπει να ληφθούν και ουσιαστικά μέτρα προστασίας. Η διαχείριση του περιβάλλοντος δεν μπορεί να βασίζεται σε καθυστερήσεις και ελλείψεις.
Από τη Γραμματεία του ΠΑΚΟΕ
Πηγή: https://www.pakoe.gr/2026/04/30/i-limni-ton-ioanninon-sta-prothyra-tis-katastrofis/